ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੱਜ 2026 ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਗਵਰਨੈਂਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੱਜ 2026 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਹੱਜ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਡਿਜੀਟਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਡਿਜੀਟਲ ਗਵਰਨੈਂਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ
ਹੱਜ ਸੁਵਿਧਾ ਐਪ 2.0: ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਹੱਜ ਸੁਵਿਧਾ ਐਪ 2.0 ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਡਿਜੀਟਲ ਮੰਚ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਜ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅੰਤ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਪ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਵੇਰਵੇ, ਸਮਾਨ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੰਪਰਕ, SOS, ਸਿਹਤ-ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਲਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਅਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੱਜ ਸੁਵਿਧਾ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਔਨਲਾਈਨ ਹੱਜ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ : ਹੱਜ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਹੱਜ ਸੁਵਿਧਾ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ, ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਔਨਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ: ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਔਨਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੱਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਸਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਔਨਲਾਈਨ ਉਡਾਣ ਚੋਣ: ਸੰਚਾਲਨ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਔਨਲਾਈਨ ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਉਡਾਣ ਮਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ : ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੱਜ ਕਮੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਰਿਹਾਇਸ਼, ਉਡਾਣ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵੇਰਵੇ ਹੱਜ ਸੁਵਿਧਾ ਐਪ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਹੱਜ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਭਲਾਈ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੱਜ 2026 ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹੱਜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਰਿਹਾਇਸ਼, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ:
ਬਿਹਤਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਵਸਥਾ: ਮੱਕਾ ਵਿਖੇ ਹੱਜ-2026 ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਹੱਜ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਟਲ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੀਨਾ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਵਾਇਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੋਫਾ-ਕਮ-ਬੈੱਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ: ਹੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹੱਜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਕਲੀਨਿਕ, ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਡਿਸਪੈਂਸਰੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਹੱਜ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰਾਂ, ਪੈਰਾਮੈਡਿਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਆਪਕ ਬੀਮਾ ਕਵਰੇਜ: ਹਰੇਕ ਹੱਜ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 6.25 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਕਵਰੇਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਅਣਕਿਆਸੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬਿਹਤਰ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਵਸਥਾ: ਭਾਰਤੀ ਹੱਜ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਮੱਕਾ ਅਤੇ ਮਦੀਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹੂਲਤ: ਪੂਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਢੁਕਵੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਦਦ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 65 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਦਾ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ ਹੱਜ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਭਲਾਈ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕਿਰੇਨ ਰਿਜਿਜੂ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।
ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
ਸਰੋਤ
ਪ੍ਰੈੱਸ ਸੂਚਨਾ ਬਿਊਰੋ, ਦਿੱਲੀ — ਕੇਂਦਰੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕਿਰੇਨ ਰਿਜਿਜੂ ਵੱਲੋਂ 22 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ।